Vaag en tegenstrijdig

spiegel / Renske de Greef

Beeld J.W. Kaldenbach

Op deze plek verhalen schrijvers, journalisten en publicisten over een persoonlijke ervaring met de gezondheidszorg. Zo houden ze zorgprofessionals een spiegel voor. In deze aflevering: Renske de Greef.

Ik had het jarenlang als charmant beschouwd: mijn snaggle tooth, een gedraaid hoektandje. De laatste jaren had die tand echter besloten koers te zetten naar de tand ernaast om er langzaam overheen te kruipen. Tanden staan niet stil, leerde ik, zodat ik na lang piekeren besloot mijn wispelturige tand definitief te stoppen met een beugel.

Even later zat ik bij een orthodontist in de stoel. Zwanger, dat leek me zelf een goede combinatie, en de orthodontist verzekerde me dat dat inderdaad zo was: door de hormonen werd alles lekker los en konden mijn tanden extra snel bewegen. De behandeling zou ongeveer de lengte van mijn zwangerschap duren, ik koos voor de onzichtbare beugel en de orthodontist beantwoordde al mijn vragen met een zorgeloos, luchtig lachje – ik liep nog net niet ‘high fivend’ met hem de deur uit.

Wat was het verfrissend geweest als het ook zo was geëindigd – dat hij me na precies de beloofde behandeltijd had uitgezwaaid, onze kaarsrechte gebitten blinkend in de zon. Maar het luchtige lachje dat ik voor vriendelijk had aangezien, bleek een afleidingsmanoeuvre die ik al snel niet meer kon verdragen: ik kreeg stelselmatig vage antwoorden op vragen, hij vergat wat hij me had beloofd en gaf tegenstrijdig advies. De afspraken begonnen te voelen als iets dat ik moest ondergaan. Maar ik hield me vast aan mijn discipline: ik droeg met religieuze toewijding mijn onzichtbare beugel, want volgens de ortho lag het falen van een beugel aan lakse cliënten.

Volgens de ortho lag het falen van een beugel aan lakse cliënten

Ik was inmiddels bevallen, en ook mijn spanningsboog voor de beugelbehan­deling liep op z’n eind – ik moest nog maar twee setjes. Ik drong zelf aan op nieuwe foto’s, want ondanks mijn trouwe gedrag zag ik niet veel verandering bij mijn koppige tand. Nog voor de foto’s besproken werden, ging de ortho zonder uitleg aan de slag in mijn mond: er werd geslepen, gevijld. Toen ik vroeg wat er aan de hand was, zei hij dat de tand helaas niet had kunnen draaien omdat er niet genoeg ruimte gemaakt was. Hierdoor zou de behandeling ongeveer een jaar langer duren. Ik keek hem perplex aan – een jáár langer?! Ik vroeg waarom hij dan niet eerder ruimte had gemaakt, en daarop deed hij zijn welbekende lachje en wees zo’n beetje naar mijn lijf. “Ja, gewoon. Zwanger enzo.”

Een horror-ortho is niet moeilijk op te roepen: de steriele omgeving, het arsenaal aan glanzende, roestvrijstalen instrumenten. Maar het was vooral de vernedering van opnieuw mijn mond te moeten openen voor de man die me net zo razend had gemaakt. Mijn tand had natuurlijk prima gevijld kunnen worden tijdens mijn zwangerschap – het had ten­minste besproken moeten worden. En nu zat ik vast, halverwege een traject, compleet overgeleverd aan een zorgverlener die mij reduceerde tot ‘een zwangere zonder inspraak’ om zijn eigen fouten recht te praten. Ik had natuurlijk meteen weg moeten lopen. Maar ik bleef. Tot overgave gedwongen, net als mijn opstandige tand.

Renske de Greef (1984) is onder meer bekend van haar stripcolumns voor NRC en haar graphic novels (o.a. Mamamorfose). Het eerste deel van haar dagboekreeks voor kinderen (10+) verscheen dit voorjaar: Pip en de waarheid over eenhoorns.

Delen