Zoeken naar balans

Op VWS werkt een schrapteam aan het verminderen van de regeldruk. Door de in het veld geïnitieerde en door VvAA aangejaagde én gefaciliteerde beweging (Ont)Regel de Zorg bevindt dit proces zich in een stroomversnelling.

Tekst: Andrea Linschoten | Beeld: Nout Steenkamp

Beleidsmedewerkers van VWS Anne van Saane (28, rechts op de foto) en Laura Creusen (26) werken fulltime aan het Dossier aanpak regeldruk. Creusen studeerde bestuurs- en organisatiewetenschappen en werkt nu vier jaar bij VWS, waarvan de laatste twee jaar bij de Directie patiënt en zorgordening. Creusen vertelt dat ze altijd al ambtenaar wilde worden. “Mijn vader is ambtenaar en ik vond het als klein kind heel interessant als hij naar de Tweede Kamer moest. Op de middelbare school vond ik maatschappelijke thema’s interessant en dan met name hoe de politiek daarbij wordt ondersteund.”

Anne van Saane deed een bachelor communicatiewetenschappen en een master communicatie, beleid en management en werkt nu drie jaar bij VWS aan het Dossier aanpak regeldruk. Van Saane voelt zich helemaal op haar plek. “De zorg is interessant, want heel complex. Verder raakt het iedereen. Mijn moeder is fysiotherapeut in een verpleeghuis en zij had het altijd al over al die formulieren en was soms gefrustreerd door de ICT. Maar ik vind het werk ook leuk; we hebben een hecht team, er is een informele sfeer en we hebben een redelijk platte organisatie.” Creusen vult aan: “Beleid is soms niet tastbaar, maar met dit werk kunnen we direct iets betekenen voor het dagelijks werk van zorgprofessionals.”

Stapeling van veranderingen

VWS werkt al een aantal jaren aan het verminderen van de regeldruk in de gezondheidszorg, maar met de beweging (Ont)Regel de Zorg – waarvoor VvAA met VWS en input van de beroepsorganisaties de website ordz.nl ontwikkelde – is er een versnelling ingezet. Van Saane: “We zaten al wel op de lijn om de ervaren regeldruk te verminderen, maar nu er vanuit het veld een beweging op gang is gekomen – begonnen met de huisartsen in Het Roer Moet Om (HRMO) – is de impact veel groter. Iedereen voelt dat het een belangrijk onderwerp is en dat heb je als beleidsmaker nodig. De regeldruk is een ingewikkelde stapeling van factoren, waarbij veel partijen betrokken zijn.”

Creusen: “Door deze beweging ontstaat een enorme energie. VWS kan dit niet in zijn eentje oplossen, we moeten het met alle partijen samen doen.”

Niet alleen de omvang van de beweging en de energie die daardoor ontstaat zijn bepalende factoren. Van Saane: “In het actieplan (Ont)Regel de Zorg, dat door alle partijen, aanbieders, zorgverzekeraars en toezichthouders, wordt gedragen, staan meer dan 130 acties. Ook alle drie de VWS-bewindslieden zijn enorm gemotiveerd om dit tot een succes te maken. Nooit eerder is een aanpak zo concreet geweest. Nu is het een stapeling van veranderingen, dit gaat echt verschil maken.”

‘Nooit eerder is een aanpak zo concreet geweest’

Ondanks alle energie en goede wil, blijft het zoeken naar de balans, stelt Creusen. “Regels zijn niet voor niets ontstaan. We moeten ons realiseren dat als er iets wordt geschrapt, dat in de hele keten kan doorwerken. Daarom moeten we goed doorgronden hoe alles in elkaar zit, maar niet door er vijf jaar lang onderzoek naar te doen. Dat is een spannende dynamiek. We willen zo snel mogelijk de regeldruk verminderen, maar het moet wel op een duurzame manier.” Van Saane voegt toe dat iedere partij zich er goed bij moet
voelen. “Regels bieden ook veiligheid. Men wil wel minder regels, maar men wil liever niet zijn eigen regels schrappen.”

Een ander punt van aandacht is het vasthouden van de ontstane energie. Volgens Creusen zijn om die reden de zorgprofessionals zo belangrijk. “Als zij hun ervaringen blijven delen, kunnen we pas echt zien of er iets verandert en
of het beter gaat.”

VWS gaat volgen of partijen de gemaakte afspraken nakomen. En het verminderen van de regeldruk kan volgens de dames alleen lukken als iedereen zijn steentje bijdraagt. Creusen: “Als leden van het Team aanpak regeldruk coördineren wij de sectorplannen. Wij monitoren hoe het met de actieplannen staat en waar de risico’s zitten. Er is een grote onderlinge afhankelijkheid. Bij elk schrappunt zijn verschillende partijen betrokken, zoals de zorgaanbieders en de verzekeraars. Echt iedereen moet samenwerken. Nu wij zien dat dat ook gebeurt, worden wij daar blij van.”

Bewindspersonen

In het team zijn de sectoren verdeeld over vijf medewerkers. Creusen heeft de sectoren wijkverpleging en paramedische zorg onder haar hoede. “Voor de werkgroep wijkverpleging ga ik naar Zeist om te bespreken welke acties prioriteit hebben, hoe we het willen aanpakken en wat daarvoor nodig is. Vervolgens ga ik in Den Haag direct acties uitzetten, mensen aan elkaar koppelen en overleggen met de beleidsinhoudelijke collega’s.”

Van Saane vertelt dat ze ook alle voorbereidingen voor de bewindspersonen doen. Als minister Bruins naar een schrapsessie gaat, verzamelen zij alle informatie en helpen ze mee zijn speech te schrijven. Verder bereiden ze Kamerdebatten voor en schrijven ze Kamerstukken. En ook als de minister bij Jinek aan tafel zit, bereiden zij dat voor. Van Saane: “Ik ben op dit moment vooral met de communicatie bezig, bijvoorbeeld met de website ordz.nl. Alles bij elkaar is het hard werken. We zitten echt niet de helft van de tijd uit het raam te kijken, zoals mensen vaak van ambtenaren denken.”