Eilandhoppen in Noord-Denemarken
reizen / Noord-Denemarken
In het noorden van Denemarken is het verrassend leuk eilandhoppen. In het Kattegat bijvoorbeeld, of in het uitgestrekte Limfjord. De landschappen zijn er prachtig en lokale lekkernijen strelen er de smaakpapillen.
Je vergeet je autosleutel, hij zit nog in het contact”, zeg ik tegen Tom Anderson. Hij haalt zijn schouders op. ”Geen probleem, we zijn hier op Læsø.” Ach ja, even vergeten. Hier hoeft je fiets nooit op slot en kun je het touwtje gewoon uit de brievenbus laten hangen.
Op Læsø waan je je tientallen jaren terug in de tijd, toen het leven nog overzichtelijk was. Het Deense eiland is ongeveer 100 km² groot, telt ruim 2.000 inwoners en ligt ter hoogte van Noord-Jutland in het Kattegat, tussen Denemarken en Zweden in.

Met een groepje ben ik er met de ferry vanuit Frederikshavn beland als startpunt van een paar dagen culinair eilandhoppen. Tom leidt ons rond en laat zien waarom de Denen Læsø een van hun allermooiste eilanden vinden. We komen langs zandduinen, velden en bossen, en stoppen bij een oude boerderij met een dak van zeegras.
“Het maken van zulke daken was een lokaal ambacht”, vertelt Tom. “Vorige eeuw was het bijna verdwenen, maar het is weer opgepakt door Henning Johansen.” We ontmoeten deze zeegrasdakenman bij de boerderij. “Zeegras is fantastisch materiaal”, aldus Henning. “Het brandt niet, rot niet, er komen geen muizen of ratten in, het wordt na verloop van tijd keihard en zo’n dak gaat eeuwen mee.” Dankzij de inspanningen van Johansen zijn er nu weer piekfijne zeegrasdaken op Læsø en wordt het ambacht opgenomen op de Unesco-werelderfgoedlijst.
Zeezout
Volgende stop is de enorme getijdevlakte in het zuiden, Rønnerne genaamd. Deze is doordrenkt van zeewater met een hoge zoutconcentratie. Het bisdom Viborg begon hier vanaf de 12e eeuw zeezout te winnen, waarvoor uiteindelijk al het hout op het eiland werd gekapt. Nadat de zoutproductie in de 17e eeuw werd gestaakt, is het ambacht eind jaren 80 opnieuw opgepakt door Læsø Salt Works, dat een zoutziederij met museumfunctie beheert.
Zoutzieder Fleming Larsen laat zien hoe dat in zijn werk gaat, met houtvuren onder stenen bakken waarin de zoutkristallen na verdamping opgeschept kunnen worden. “Het zout van Læsø is in heel Denemarken gewild”, vertelt Flemming. Hij laat ons gewoon fabriekszout en Læsøzout proeven – inderdaad, een wereld van verschil.
Zeewierspecialist
Aan de andere kant van het eiland wacht zeewierspecialist Rie Toftlund ons op met rubberen waadpakken. We hijsen ons in zo’n pak en stappen de zee in om zeewieren te oogsten, gadegeslagen door een nieuwsgierige zeehond. Er zijn volgens Rie vele eetbare zeewiersoorten,waarvan zij er zeven verzamelt. Met haar Læsø Tang probeert ze het eten van zeewier te stimuleren. Onze oogst gaat in een ketel boven een houtvuur om er met groenten een stevige soep van te maken. Een deel bakken we in olie tot chips. Ook lekker zijn het zeewierbrood, de zeewierchutney en het lokaal gebrouwen zeewierbier die onze lunch begeleiden.

Op de terugweg naar het dorp Vesterø stoppen we om cantharellen te plukken. Die zal de chef van het lokale restaurant Hummerens Hus gebruiken bij de bereiding van één van zijn langoustinegerechten. Langoustines zijn dé specialiteit van Læsø; in vissersdorp Østerby Havn staat zelfs de grootste langoustineverwerkende fabriek ter wereld.
Platte oesters
Na Læsø strijken we neer in provincieplaats Struer in het westen van Noord-Jutland. Struer ligt bij het Limfjord, het grootste fjord van Denemarken. Ook hiervandaan is het goed eilandhoppen, want er liggen zeven eilanden in de uitgestrekte waterpartij. Het glooiende groene Mors bijvoorbeeld, het grootste eiland, waar het Danish Shellfish Centre zich richt op onderzoek naar het duurzaam kweken van mosselen en oesters.
Onderzoekster Mette Møller Nielsen leidt ons rond langs de hightech onderzoeksinstallaties en vertelt dat de research uitsluitend is gericht op de Europese platte oester. “De invasieve Aziatische oester komt hier ook veel voor. Niks mis mee, we organiseren zelfs safari’s waarbij je ze zó uit het water kunt halen, maar in het Limfjord leeft de grootste wilde populatie Europese platte oesters van het continent en dat willen we graag zo houden.”

Miljoenen jaren oude kliffen
’s Middags bewonderen we de Knudeklinterne op het eiland Fur, miljoenen jaren oude kliffen met een bijzondere geologische structuur. Het laatste eiland op het programma is Venø. Bij Venø Seafood vindt op grote schaal kweek van en handel in oesters plaats. Sune Haugaard van de kwekerij licht toe dat alles ecologisch verantwoord gebeurt, volgens de richtlijnen van het Shellfish Centre op Mors. Hij haalt zijn hand door een bak vol tarbotjes. “We kweken ook larven van tarbot en tong op tot volwassen exemplaren. Die laten we in het fjord vrij om de natuur iets terug te geven en het visbestand op peil te houden.”
Bijzondere zonsondergang
Bij een volgende bak vist hij twee kreeften op. We krijgen ze samen met een emmer vol oesters mee naar de historische herberg Venø Kro, aan het water. Daar worden ze klaargemaakt met nog véél meer lekkers uit het fjord. Terwijl we ons door de stapel zilte zaligheden heen werken zorgt een veelkleurige zonsondergang voor bijzondere lichtaccenten – een perfecte afsluiting van een rondje eilandhoppen op Noord-Jutland.

Praktisch
Met de auto is het vanuit Midden-Nederland circa 900 km rijden naar Noord-Jutland. De route loopt via Osnabrück, Hamburg en Flensburg naar Kolding en daarvandaan verder noordwaarts. Met trein en bus kan ook, dan duurt de reis circa 5 tot 6 uur langer.
Het eiland Læso bereiken: de veerboot vanuit Frederikshavn gaat – afhankelijk van het seizoen – meerdere malen per dag, zie laesoe-line.dk/en en visit-laesoe.com/laeso/praktisk-info. Informatie over het eiland: enjoynordjylland.com/laesoe.
In ongeveer 4 minuten vaart u met een veerpont vanuit Brandennaar het eiland Fur (overdag iedere 15 minuten). Mors is met bruggen verbonden met het vasteland, en het eilandje Venø is in nog geen 3 minuten te bereiken met een pont vanuit Struer. Voor uitgebreide info over alle eilanden in het Limfjord: visitdenmark.nl en destinationlimfjorden.com.



