Favoriete pil: Frankenstein

Niloufar Ashtiani (Bordeaux, 1983) is kinderarts en medeoprichter van Stichting Radiqs. Haar favoriete pil: de roman Frankenstein van de Britse schrijver Mary Shelley.
“Frankenstein is een geweldig origineel boek”, vindt de Amsterdamse kinderarts Niloufar Ashtiani. “De roman wordt vaak geassocieerd met griezelverhalen en Hollywoodfilms, maar is in werkelijkheid een diepzinnig verhaal over menselijke ambitie en de gevolgen daarvan. Het fascineert me dat Mary Shelley in 1818, op haar 18e, al zulke scherpe vragen stelde over de verhouding tussen kennis, macht en verantwoordelijkheid.”
‘Dit boek confronteert je met je eigen handelen en de impact daarvan’
Het verhaal volgt Victor Frankenstein, een briljante jonge wetenschapper die geobsedeerd raakt door het idee om leven te scheppen. Zijn docent, professor Waldman, voedt vooral zijn intellectuele honger, maar biedt hem geen moreel kader en dan blijkt hoe kennis zonder waarden gevaarlijk kan worden. Wanneer zijn experiment slaagt, verstoot Victor zijn creatie onmiddellijk, wat een reeks tragische gebeurtenissen in gang zet.
Frankenstein groeit op in een liefdevol gezin, maar weigert zijn eigen rol in zijn ondergang onder ogen te zien. Zijn schepping, veroordeeld om zijn uiterlijk, ontwikkelt juist wél een geweten en toont spijt. “Shelley maakt duidelijk dat goed en kwaad niet eenduidig zijn”, zegt Ashtiani. “We hunkeren er allemaal naar om gezien en gehoord te worden. Dat is een basisbehoefte. Net zoals hetschepsel in Frankenstein verlangt naar erkenning en verbinding, zien we dat eenzaamheid en buitensluiting diepe sporen nalaten, of dat nu bij jongeren, patiënten of collega’s is.”

Die menselijke behoefte aan erkenning ziet Ashtiani ook dagelijks terug in de zorg. Als kinderarts weet ze hoe belangrijk het moment is waarop jongeren leren omgaan met zichzelf, hun emoties en hun keuzes. “Shelley toont dat moreel besef niet voortkomt uit afkomst of kansen, maar uit de moed om verantwoordelijkheid te nemen.”
Juist dat thema van verantwoordelijkheid loopt ook door in Ashtiani’s andere werk. Ze is medeoprichter van Stichting Radiqs, die trainingen ontwikkelt voor artsen en andere zorgverleners om beter te leren communiceren en zich bewust te worden van machtsverschillen en vooroordelen in de zorg.
“We laten professionals zien hoe hun aannames en taal invloed hebben op het contact met patiënten”, zegt ze. “Dat is ook de spiegel die Frankenstein je voorhoudt: het boek confronteert je met je eigen handelen en de impact daarvan. Het dwingt je stil te staan bij hoe je zélf omgaat met macht en verantwoordelijkheid. En precies daar begint goede zorg: bij écht luisteren, gelijkwaardig contact en bewustwording van je eigen positie als arts.”



