Geneeskunst

onvergetelijk / Wie wilde hier nou niet aan meedoen?

Radiotherapeut-oncoloog Max Peters (36) kon aanvankelijk maar weinig begrip opbrengen voor de keuze van een patiënt.

Beeld Marcel Leuning

‘Music is not in the notes, but in the silence between.’ De eerste keer dat ik deze uitspraak van Miles Davis tegenkwam, was onderaan een e-mail van een van mijn patiënten. Wat ermee werd bedoeld, ontging me, eerlijk gezegd. Ik was bezig met een belangrijk promotieonderzoek.

We onderzochten een geavanceerde inwendige bestralingstechniek bij mannen met prostaatkanker die terugkeerde na een eerdere bestraling. Een prachtig onderzoek, zult u begrijpen. Wat een vooruitgang ten opzichte van ons eerdere afwachtende gestuntel en de vaak risicovolle ingrepen die we uitvoerden. KWF Kankerbestrijding had ons zelfs een onderzoeksbeurs toegekend.

Wie wilde hier nou niet aan meedoen? Alle mensen die ik erover vertelde, leken mijn enthousiasme meteen te delen.

Niks doen

Er ontstond bij mij dan ook enige kortsluiting toen dhr. P. mij vertelde niet opnieuw behandeld te willen worden. We hadden zijn prostaatkanker al eerder tijdelijk kunnen afremmen met dezelfde behandeling, maar nu was het teruggekeerd.

De bijwerkingen baarden hem zorgen. Dat die bijwerkingen (overwegend) mild waren en dat de tumor verder zou groeien, deed hem niet van gedachten veranderen. Dat hij anders mogelijk al hormoontherapie – in minder flatterende termen chemische castratie genoemd – zou moeten krijgen, leek hem tot nadenken te stemmen. “Maar wat nou”, wierp hij tegen, “als we helemaal níks doen?”

‘Geneeskunde verandert in geneeskunst als je buiten de boeken en protocollen weet te kijken’

Het heeft mij tijd gekost om deze keuze te accepteren. We kunnen immers zo veel doen tegenwoordig, toch? Accepteren van de status quo door middel van een afwachtend beleid voelde voor mij op dat moment toch een beetje als falen.

Beste behandeling

Maar het is hoogmoed te denken dat we, met onze beperkte kennis van mensen en de wereld om hen heen, een waardeoordeel kunnen geven over ‘de beste behandeling’. Wat écht het beste is voor een patiënt wordt vooral door hem of haar zelf bepaald. Iets wat wij, zorgverleners, moeten durven te accepteren.

We zijn nu vele jaren verder. Dhr. P. onthoudt zich van verdere behandeling en heeft een stabiel PSA in het bloed met enkele langzaam groeiende uitzaaiingen die geen last geven. “De tumor is zo langzamerhand een trouwe metgezel. Ik wacht af of hij zich een beetje gedeisd houdt”, schreef hij in onze laatste correspondentie.

Geneeskunde verandert in geneeskunst als je buiten de boeken en protocollen weet te kijken, hebben we altijd geleerd: ‘Music is not in the notes, but in the silence between.’

Delen