Glaasje op, lekker rijden

Voor wie geen alcohol wil of kan drinken, zou alcoholvrije wijn een goede vervanger kunnen zijn om tóch een glaasje mee te kunnen toosten. Wijnjournalist Han Sjakes proefde, en selecteerde de beste.

Tekst: Han Sjakes  Beeld: Shutterstock

Officieel, dat wil zeggen volgens Europese regelgeving, mag alcoholvrije wijn geen wijn worden genoemd: 8,5 procent alcohol is het minimum om de naam wijn te mogen voeren. Niettemin vermelden sommige merken op het etiket ‘alcohol free wine’ of ‘alcoholvrije wijn’. Vaker wordt er iets voorzichtiger geformuleerd, bijvoorbeeld ‘alcohol free verdejo’ of ‘alcoholvrije chardonnay’. De producenten lopen hiermee vooruit op een mogelijke wijziging in de EU-wetgeving: in het kader van het Europese alcoholbeleid mogen in de toekomst waarschijnlijk ook alcoholarme wijn en gedealcoholiseerde wijn onder de 8,5 procent zich wijn noemen.

Het cijfer 0,0 (of 0.0) staat bij een deel van de merken op het etiket. Ik neem aan dat deze dan ook echt geen, of zo goed als geen alcohol bevatten. Sommige merken zijn zelfs halal-gecertificeerd. Ik schrijf ‘zo goed als geen alcohol’ omdat naar wordt gezegd vruchtensappen van nature ongeveer een promille alcohol (kunnen) bevatten. Overigens mag een drankje volgens de EU-wetgeving alcoholvrij worden genoemd als er minder dan 0,5 procent alcohol in zit.

De smaak van fermentatie

Alle eet- en drinkbare waren die uit een of andere vorm van fermentatie zijn ontstaan, winnen aan smaak. Denk aan kaas, vissaus, salami, kefir, gedroogde ham of zuurkool. Bij het verwijderen van alcohol uit wijn wordt geprobeerd die aantrekkelijke fermentatie-aroma’s te behouden. Een veelgebruikte methode is vacuümdestillatie, waarbij de alcohol onder hoge druk verdampt bij lage temperatuur, waardoor er meer ‘wijnsmaak’ bewaard zou blijven.

Na het proeven van 46 alcoholvrije wijnen merkten wij (er proefden nog twee wijnprofessionals met mij mee) daar echter niet veel van. Het verwijderen van de alcohol eist zijn tol, is onze indruk. De drank verliest body, mondgevoel en krijgt een heel korte nasmaak; veel (wijn)smaak gaat verloren. Een chemicus mag een keer komen vertellen hoe het precies zit, maar ik heb het vermoeden dat veel aromastoffen zich binden aan de alcohol en dat die helaas samen met de alcohol vervliegen.

Vervolgens worden er daarna – uit pure noodzaak waarschijnlijk – vaak smaken toegevoegd. Op het etiket achter op de fles komen we ingrediënten tegen als ‘aroma’, suiker en ‘gerectificeerde geconcentreerde druivenmost’, waarmee het frisdrankgevoel wordt versterkt en de wijnbeleving nog iets meer op de achtergrond raakt.

Van alle flessen die we proefden, vonden wij onderstaande zeven de beste:

Sangre de Toro 0,0° Rood

Komt van zijn 45concurrenten het dichtst in de buurt van de ‘echte’ wijnbeleving. Gemaakt van syrah. Mooie donkere paarsrode kleur, goede balans, zachte tannine, en een lichte en frisse  fruitsmaak als van pruimen, bessen en bramen. Doordrinkbaar, prettig, de beste alcoholvrije rode wijn.
(Albert Heijn, € 6,99)

Sangre de Toro 0,0° Wit

Maakt net als zijn rode broertje de meest natuurlijke indruk van de reeks geproefde alcoholvrije wijnen. Je ervaart de zuivere en expressieve geur en lichtzoete, druivige smaak van de wijndruif muscat, aangevuld met een frisse zuurgraad en tonen van appel, meloen en vlierbesbloesem.
(Albert Heijn, € 6,99)

Light Live Cabernet Sauvignon

Vooral de tannine van de cabernet sauvignon die een licht drogend of stroef mondgevoel geeft, brengt deze in de buurt van zijn alcoholhoudende verwanten. Frisse zuren, tonen van viooltjes, cranberries, kersen en wat laurier. Goed te doen.
(Mitra, € 4,99)

Faber Sauvignon

Heeft het kenmerkende, expressief grassige aroma van de druif sauvignon blanc, maar daarbij zitten ook wat tonen die kunstmatig aandoen, wat ongetwijfeld kan worden toegeschreven aan het toegevoegde ‘aroma’. Toch de prettigste witte op de proeftafel.
(Gall & Gall, € 5,49)

Just 0 Sparkling /EnjOy it Sparkling

Wat ons betreft de beste alcoholvrije bubbel van de elf geproefde mousserende wijnen. Fris, fruitig en off dry. Gele appel, druivig, muscat-toontje, lichte prikkel, goede balans van zoet en zuur. Eenvoudig, maar prettig.
(€ 3,49 bij diverse supermarkten, wel wisselend onder de namen EnjOy it Sparkling en Just 0 Sparkling)

Weingut Hain, Traubensaft

Hoort hier eigenlijk niet thuis, want het betreft puur, onvergist druivensap van een wijnboer. Friszoet, druivig, zacht, toontje gele appel. Nooit wijn geweest, maar wel gemaakt van wijndruiven (Bacchus) uit Piesport in de Moezel-regio. Eigenlijk lekker omdat hij geen wijn probeert te zijn.
(Wijnkoperij De Gouden Ton, € 4,95)

Light Live Hûgo

Vergeet de wijn en verbeeld je een alcoholvrije prosecco-cocktail à la Hûgo. Voor wie wijn snel te zuur en te wrang vindt. Geparfumeerde geur met munt en witte bloemen. Pittige en zoete smaak met gember, gesuikerde citroen en pepermunt. Feestelijk onstuimig bruisend.
(Mitra, € 4,99)