Praktijkoverdracht: tijdig starten met stoppen

ondernemen / Erik van Dam is senior consultant kennis- en stakeholdermanagement bij VvAA. Op deze plek bespreekt hij ontwikkelingen die relevant zijn voor praktijkhouders, zzp’ers en andere ondernemers in de zorg

Er komt een moment dat een praktijkhouder voor het eerst nadenkt over het overdragen van de praktijk. Bij de een is dat direct al heel concreet, bij een ander meer iets voor de toekomst. Maar ook in dat laatste geval is het aan te raden alvast een eerste stap richting stoppen te zetten.

Dit alles doet ook wat met de praktijkhouder als persoon

Vaak valt het overdragen van het praktijkhouderschap samen met beëindiging van de beroepscarrière. Pensioen dus. Andere redenen om te stoppen zijn arbeidsongeschiktheid, verhuizing of de keuze voor andere vorm van beroepsuitoefening. Maar in alle gevallen blijkt het vaak een ingrijpende beslissing met veel gevolgen, die meestal niet automatisch in beeld zijn.

Denk aan de eigen wensen, de belangen van patiënten, maar bijvoorbeeld ook aan het ‘verkoopklaar’ maken van de praktijk. Daarom is het de moeite waard het overdrachtsproces tijdig en stapsgewijs in te zetten.

Wat is tijdig?

Maar wat is tijdig? De veel gehanteerde vuistregel luidt: maak ongeveer 5 jaar voordat je de praktijk wil aanbieden alvast een routeplan. De ideale termijn hangt echter sterk van de praktijk én van de persoon af.

  • Is er bijvoorbeeld een herziening van de juridische structuur nodig voordat de praktijk wordt aangeboden?
  • Of is de praktijkomzet nog volledig gekoppeld aan de praktijkhouder als persoon?
  • Is de pensioenvoorziening op orde?

Als dat niet het geval is, kan zelfs 5 jaar nog krap zijn. Daar staat tegen­over dat praktijkhouders die de einddatum al jaren in zicht hebben en al diverse stappen hebben genomen, veel minder tijd nodig hebben. Een serieuze pas op de plaats, het traject van een afstandje beschouwen, is eigenlijk áltijd een succes­factor voor praktijkoverdracht.

Grote impact

Starten met stoppen begint met het bepalen van een ijkpunt: wanneer wil en kan de praktijkhouder overdragen? Werkplezier, lichamelijke aspecten en pensioenopbouw spelen hierbij vaak een rol. Is de praktijk overdraagbaar? Dan is het zaak een zogenaamd praktijk­memorandum op te stellen, een schrifte­lijke professionele presentatie van de praktijk. Daarbij komt ook al snel (de methodiek van) het berekenen van de praktijkwaarde aan de orde.

Profiel

De volgende stap is het maken van een profiel van de overnamekandidaat. Hoe ziet die kandidaat eruit? Komt een keten in aanmerking, wellicht een medewerker uit de praktijk? Wat vindt de praktijkhouder voor de patiënten belangrijk? En hoe onderhandel je vervolgens met overname­kandidaten?

Overdrachtsovereenkomst

Als er een akkoord is, leggen beide partijen alle afspraken vast in een overdrachtsovereenkomst. Denk daarbij ook aan risico’s die nog doorlopen ná de overdracht. Zoals een reeds ingediende klacht of claim; hoe ga je daarmee om? En als het allemaal beklonken is: vergeet niet patiënten en andere relaties te informeren over de overdracht.

Dit alles doet ook wat met de praktijkhouder als persoon. Daarom is het van belang vooraf (vooral hardop) goed na te denken over de periode ná de overdracht, zeker in geval van pensionering. De ervaring leert namelijk dat het na jaren praktijkhouden soms best even wennen is in een ‘heel nieuwe wereld’.

Overdragen in 10 stappen

Samengevat bestaat het overdrachtsproces uit de volgende 10 stappen:

  • Stap 1 – Bepalen einddatum
  • Stap 2 – Inventariseren eigen plaatje
  • Stap 3 – Starten met stoppen
  • Stap 4 – Opstellen memorandum
  • Stap 5 – Bepalen waarde praktijk
  • Stap 6 – Zoeken van een opvolger
  • Stap 7 – Onderhandelen over de prijs
  • Stap 8 – Daadwerkelijk overdragen
  • Stap 9 – Informeren van de relaties
  • Stap 10 – Invullen tijd na overdracht

De volgorde van deze stappen is niet in beton gegoten. En wat bij welke stap aandacht verdient, is afhankelijk van de praktijksituatie. Bij sommige stappen is de eigenaar vooral zelf aan zet. Bij andere stappen kan hulp uit de persoonlijke omgeving of van een deskundige overdrachtsadviseur waardevol zijn.

VvAA organiseert geregeld informatie-avonden voor praktijkhouders die (op termijn) willen stoppen met hun praktijk. Zo was er op 3 december een voor praktijkhoudende mondhygiënisten en tandprothetici, in samenwerking met beroepsverenigingen ONT en NVM-mondhygiënisten. Meer weten of zelf aan de slag? Kijk op vvaa.nl/praktijk/overdragen.

Delen