Schmitz versus Snijders: kwetsbaarheid

duocolumn / Roderick Schmitz en Heleen Snijders bespreken relevante zorgthema’s, tegenstellingen én taboes

Roderick Schmitz is een ervaren gastro-intestinaal chirurg en opleider in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda


Pffff Heleen,

Was het allemaal maar zo makkelijk: het creëren van een veilig opleidings- en werkklimaat door je als opleider of supervisor kwetsbaar op te stellen. Van kwetsbaarheid zien als een deugd krijg ik kriebel in mijn neus: alsof je een sausje gooit over je karakter als recept voor het introduceren van een veilige opleidingscultuur. Anderen de hele dag vermoeien met mijn onzekerheden, beperkingen en vanuit nederigheid op zoek gaan naar echte verbinding met mensen om je heen, gaan geen richting geven aan een open en inspirerende werkomgeving.

‘Anderen de hele dag vermoeien met mijn onzekerheden en beperkingen’

Wat dan wel? Nou gewoon: zelf het goede voorbeeld geven als rolmodel. Naast zelfvertrouwen ook bescheiden zijn met een tikje zelfspot, zelfbeheersing en voorspelbaar gedrag tonen, oprecht geïnteresseerd zijn in anderen en er geen tweede agenda op na houden. Kortom, gewoon normaal doen. Zoals je het thuis, op school en in studententijd hopelijk ook hebt meegekregen.

En zit normaal doen niet in je bloed, dan gaat een scheutje kwetsbaarheid jouw probleem – en het probleem van het ontbreken van een veilige opleidingscultuur op jouw afdeling – niet oplossen. Je hebt dan de laatste en ook de meest belangrijke boot als supervisor gemist en dan is het de hoogste tijd dat je als rotte appel uit de mand wordt gewipt.


Heleen Snijders werkt als jonge klare maag-darmchirurg in de Proctos Kliniek in Amsterdam

Ik begrijp je Roderick.

Ook mij begint de tot containerwoord gedevalueerde term ‘kwetsbaarheid’ inmiddels te irriteren. Het grote risico van een containerterm is dat het de boel versimpelt. Het wekt de illusie van een quick fix —een toolbox waarmee je al je problemen redelijk eenvoudig kunt oplossen.

Maar de werkelijkheid is weerbarstiger. Echte kwetsbaarheid tonen is namelijk godsgruwelijk eng en moeilijk. Zo moeilijk dat het overgrote deel van onze huidige (wereld)leiders zich er niet aan durft te wagen. Het vereist de moed om bloot te leggen wat je diep van binnen voelt, met alle angst voor afwijzing van dien. 

‘Echte kwetsbaarheid tonen is godsgruwelijk eng en moeilijk’

Wat je zegt, het goede voorbeeld geven is ontzettend belangrijk. Toch denk ik niet dat het helpt om te zeggen dat mensen ‘normaal’ moeten doen. Uiteindelijk bestaat er helemaal geen ‘normaal’. Het is een subjectieve term die geen recht doet aan de ervaringen en perspectieven van ieder individu. Wat voor de één normaal is, kan voor de ander volslagen ongebruikelijk zijn. In plaats van te verwachten dat iemand zich aanpast aan een onduidelijke norm, lijkt het mij beter om te onderzoeken welke gevoelens en gedachten schuilgaan achter iemands gedrag — de redenen waarom mensen doen zoals ze doen.

Het mooie is dat wanneer we hierin beter worden, we ook die rotte appels er niet uit hoeven te wippen. Dat we in staat zijn deze zogenaamde rotte appels te corrigeren. Of beter nog, te helpen. Door te leren hoe we onze echte gevoelens delen. Door — je raadt het al — kwetsbaar te zijn. En ja Roderick, dan kunnen er echt mooie dingen gebeuren.

Delen