Schmitz versus Snijders: vermanagen
duocolumn / Roderick Schmitz en Heleen Snijders bespreken relevante zorgthema’s, tegenstellingen én taboes

Ha Heleen,
Het is alweer een jaar geleden dat ik het opleiderschap achter me heb gelaten. Het was dus weer de hoogste tijd voor wat nieuws. En dat heb ik gevonden in de combinatie van het vakgroepvoorzitterschap én een managementfunctie: ik ben medisch leider van de Resultaat Verantwoordelijke Eenheid chirurgie.
Van die term lopen me de rillingen over de rug – duidelijk niet bedacht door een dokter – maar naast zorg verlenen tot mijn pensioen, mag ik in deze rol anderhalve dag per week helpen de zorg te verbeteren, en dat is een voorrecht.
‘Nu al merk ik dat – doorgeschoten – taakgerichtheid leidt tot ongemak en demotivatie op de werkvloer’
Als uitdagingen zie ik enerzijds het bewaren van harmonie binnen de steeds maar uitdijende vakgroep van zes chirurgen 25 jaar geleden naar nu zeventien, en anderzijds de afdeling zo laten functioneren dat wij het zonnetje van het ziekenhuis blijven.
Ik stap dus in de wereld van management waarin taakgerichtheid als hoogste prioriteit wordt gezien. Je wordt immers afgerekend op feiten en cijfers en niet op cultuurprogressie. Nu al merk ik dat – doorgeschoten – taakgerichtheid leidt tot ongemak en demotivatie op de werkvloer. Dat veroorzaakt onherroepelijk nog meer directief managementgedrag. Het bedreigt het werkplezier én uiteindelijk kleuren de cijfertjes ook nog eens rood. Een vicieuze cirkel dus.
Manage als leidinggevende door te luisteren, een rolmodel te zijn en verstandige beslissingen te nemen. Dan lossen de problemen zich door de gelijkgerichte energie min of meer vanzelf op en loop je zelf niet als kip zonder kop rond. Ik heb er zin in!

Weet je Roderick,
Er zit iets onweerstaanbaars in taken. Ze zijn duidelijk en afgebakend. Een taak begint, we doen hem, en dan is hij klaar. Heerlijk overzichtelijk — en bij elk vinkje krijgen we een klein shotje dopamine. Houvast in een wereld die steeds minder overzichtelijk voelt.
In de zorgcrisis grijpen we daar massaal naar terug. Hoe groter de druk, des te meer we willen stroomlijnen, meten en optimaliseren. Alsof we een menselijke crisis kunnen oplossen met nog meer efficiëntie. We zijn zo druk met wat we doen, dat we vergeten waarvoor we het doen. Het driftig middenmanagement probeert met wapperende ordners, flitsende dashboards en jeukerige termen de boel te controleren — met de beste wil van de wereld, maar met averechts effect.
‘Alsof we een menselijke crisis kunnen oplossen met nog meer efficiëntie’
Op het moment dat dat jargon de werkvloer bereikt, is de afstand al ontstaan. Ik merk het ook bij mezelf: als de onrust toeneemt, maak ik lijstjes. Even het gevoel dat ik iets kan doen. Maar hoe harder we verbeteren, hoe minder we lijken te voelen dat het beter gaat. En terwijl we vermanagen, raken we verder verwijderd van waar het eigenlijk om draait: aandacht, tijd, nabijheid. Ik hoop alleen niet dat we de cultuurprogressie gaan meten, want dan zijn we weer bij af…



