Uitspraken in een multidiscipli­nair overleg en tuchtrecht

Kan een arts tuchtrechtelijk worden aangesproken op uitspraken in een multidiscipli­nair overleg (MDO), ook zonder een directe behandelrelatie met de patiënt?

Shirin Slabbers, advocaat gezondheidsrecht en klachtenmanager VvAA Stichting Rechtsbijstand en Legal

Na haar bevalling krijgt een jonge vrouw last van pijn en zwelling in haar borst. De huisarts verwijst haar naar het ziekenhuis, waar ze maandenlang wordt behandeld in de veronderstelling dat het om een onschuldige aandoening gaat. Uiteindelijk blijkt het echter te gaan om een zeldzame, agressieve vorm van borstkanker.

Tijdens het traject wordt haar situatie besproken in een regionaal multidiscipli­nair overleg (MDO), waaraan ook een internist-oncoloog deelneemt. Later dient de vrouw een klacht in tegen deze specialist, omdat er volgens haar tijdens het overleg een onjuist advies is gegeven.

De centrale vraag luidt: kan een arts tuchtrechtelijk worden aangesproken op uitspraken in zo’n overleg, ook zonder een directe behandelrelatie met de patiënt?

Invloed op individuele zorg

Het antwoord is duidelijk: ja. Dat blijkt uit een recente uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege Amsterdam. Het ging om een internist die betrokken was bij een patiëntenzorgoverleg, maar de patiënt zelf nooit had behandeld. Omdat er geen directe behandeling plaatsvond, moest het handelen van de arts worden getoetst aan de zogenaamde tweede tuchtnorm.

Deze norm richt zich op professioneel gedrag dat invloed kan hebben op de zorg voor een individuele patiënt, ook als een arts niet rechtstreeks verantwoordelijk is voor de behandeling. Volgens het college was dat in dit geval zeker van toepassing: de internist leverde advies dat de besluitvorming over de zorg van de patiënt beïnvloedde, ook al voerde zij zelf geen medische handelingen uit.

Professioneel gedrag moet altijd worden beoordeeld in de context van de situatie

Toch kreeg de internist geen berisping. Het college benadrukte dat haar rol tijdens het overleg louter adviserend was. Op basis van de informatie die haar werd aangereikt, was het niet nodig om aanvullende vragen te stellen of verder onderzoek voor te stellen. Bovendien was het overleg niet bedoeld om diagnoses te stellen; de internist zou pas actief betrokken worden bij de casus als er een aanwijzing was voor een ernstige of mogelijk kwaadaardige aandoening. In die context handelde zij dus binnen de grenzen van haar verantwoordelijkheid, en was er geen sprake van nalatigheid of tekortkoming in haar professioneel gedrag.

Verbeteringen

Shirin Slabbers is advocaat gezondheidsrecht en klachtenmanager VvAA Stichting Rechtsbijstand en Legal. Lees al haar artikelen

Het ziekenhuis zelf trok wel conclusies uit de situatie. Naar aanleiding van de casus werden nieuwe werkafspraken ingevoerd, gericht op een betere voorbereiding van overleggen en een duidelijkere formulering van de vragen die aan artsen worden voorgelegd. Bij het betreffende overleg waren deze afspraken echter nog niet van kracht, waardoor de internist daar persoonlijk niet verantwoordelijk voor kan worden gehouden.

Rol en verantwoordelijkheden

De uitspraak laat zien dat professioneel gedrag altijd moet worden beoordeeld in de context van de situatie, de beschikbare informatie en de geldende procedures op dat moment. Het benadrukt ook hoe belangrijk het is dat ziekenhuizen duidelijke richtlijnen en afspraken hebben, zodat alle betrokkenen weten welke rol zij hebben en welke verantwoordelijkheden daarbij horen.

Delen