Zenders

onvergetelijk / 'Met een nijptang probeerde hij zijn tand eruit te halen' 

Dyonne Broers behandelde als tandarts onder anderen mensen met een psychische stoornis. Aan de patiënt die haar ‘Hanna’ noemde, had ze altijd haar handen vol.

Beeld Marcel Leuning

De 51-jarige Martin was een indrukwek­kende verschijning. Hij had lang en verward haar, droeg een skibril met spiegelende glazen en had in de zomer en de winter verschillende jassen over elkaar aan. Daarnaast had hij tot aan zijn bovenarmen ‘anti-bijt-handschoenen’ aan die gebruikt worden bij trainingen met politiehonden.

Hij had een psychotische stoornis. Zijn hele leven woonde hij al bij zijn moeder, die hij jaren geleden in een psychose met vele messteken ernstig had verwond. Ze wilde hem na zijn ontslag uit de tbs-­kliniek niet aan zijn lot overlaten en nam hem weer in huis. Ze sliep daarna met haar slaapkamerdeur op slot, met voor de zekerheid pepperspray naast haar bed.

‘Ik zorgde dat de wachtkamer zo leeg mogelijk was als hij kwam’

Hij noemde me altijd Hanna. Hij was moeilijk behandelbaar. Met luide stem en zelfgemaakte schilderijen maakte hij me duidelijk hoe ik zijn kiezen moest behandelen: van buitenaf, door een gaatje in zijn wang te boren. Toen ik dat niet deed, nam hij een zelfgemaakt ijzeren instrument mee, waarmee ik het te maken gat in zijn wang open kon houden. Hij wilde het wel voordoen.

Meestal stond hij midden in de behandeling op en ging naar huis. Ik zorgde dat de wachtkamer zo leeg mogelijk was als hij kwam. Andere patiënten kregen stress van zijn verschijning en zijn gedrag. Schreeuwend stampte hij door de wachtkamer. Als ik hem ophaalde, liep hij nog wat andere behandelkamers in, voor hij mijn kamer binnenliep. Tijdens de behandeling liet ik de deur open en zorgde ik dat collega’s wisten dat hij kwam. Eigenlijk hoefde ik dat niet te zeggen, want het werd altijd al snel duidelijk.

Op een dag kwam hij bij me. Hij stond naast me, een paar koppen groter dan ik, zijn hoofd op een paar centimeter van het mijne. Ik kon zijn ogen door de reflecterende glazen niet zien. Hij schreeuwde dat ik zijn voortand eruit moest halen, en wel nú, omdat daar zenders in zaten die hem afluisterden. Hoe kon ik hem hiervan weerhouden zonder zelf gevaar te lopen?

‘Tsja, dit soort dingen leer je niet op de universiteit’

Ik probeerde van alles. Uitleggen dat het zonde was van zijn mooie gave tand, die hij zo nodig had om koek mee af te happen (zijn lievelingseten). Toen dat niet werkte, leidde ik hem af door over iets anders te praten. Om voor zijn gevoel toch iets gedaan te hebben, polijstte ik zijn gebit. Het lukte om hem, mét voortand, naar huis te krijgen.

De dag erna kwam hij terug. Hij wilde mij direct spreken. Met een nijptang had hij geprobeerd de tand eruit te halen, omdat ik dat weigerde. Het was niet gelukt, hij was voor de helft afgebroken. Dat vond hij geen gezicht, dus moest ik hem snel, via een te maken gat in zijn lip, repareren. Ik heb de tand gemaakt, terwijl hij met zijn reuzenhandschoenen zijn lip opzij hield. Tsja, dit soort dingen leer je niet op de universiteit.

Iedere (para)medisch professional heeft wel een patiënt of cliënt (gehad) die hij of zij nooit vergeet. Heeft u ook een ontroerend of grappig verhaal? Stuur het dan in 330 tot 500 woorden naar redactie@artsenauto.nl (o.v.v. Onvergetelijk).

Delen