Arts en Auto 90 jaar: persoonlijke herinneringen van de redactieleden
Het magazine Arts en Auto is al 90 jaar een feit. Redactieleden delen persoonlijke herinneringen aan hun werk. Uit het verre én recente verleden.
Ontroerende brief
Frederieke van Velzen, online redacteur, vond de reeks ‘Brief aan mijn jonge ik‘ bijzonder. Zoals de brief van dierenarts Chris Polanen.

“In de serie ‘Brief aan mijn jongere ik’ blikten zorgprofessionals terug op de persoon die zij in hun studententijd en aan het begin van hun carrière waren. De bijdrage van dierenarts en schrijver Chris Polanen vond ik ontroerend en eerlijk. Zijn adviezen aan de jongen die hij was, lezen als een dagboek en raken aan de verschillende rollen in zijn leven. Hij maakt het persoonlijk en daardoor voelt het juist universeel aan.
‘Je bent twintig, maar terugkijkend, kan ik zeggen: je weet nog niets van het leven. Je bent een schuchter wezen, pathologisch verlegen, sorry, maar het is zo (je bent zelfs nog maagd, en dat had echt niet gehoeven) en je hebt geen flauw idee wie je eigenlijk bent. Dat geeft allemaal niet, maar het is wel van het grootste belang dat je de adviezen van mij, je oudere ik, serieus neemt’.”
Op reis
Laura van Neerbos, coördinator Ledenvoordeel, deed verslag van een rondreis voor families door Indonesië.

“Na het lezen van de reispagina’s in Arts en Auto heb ik vaak zin om meteen mijn koffer te pakken. In 2015 heb ik samen met mijn gezin deelgenomen aan een rondreis voor families door Indonesië. Een fantastische ervaring waarover ik een verhaal heb geschreven.
Ik kon me namelijk voorstellen dat het programma van onze familierondreis ook heel veel lezers zou aanspreken. Het bewuste nummer heb ik vanzelfsprekend altijd bewaard in ons ‘familiearchief’; een mooie herinnering.”
>> Lees het hele artikel (in digitaal magazine)
Keuzestress
Redacteur Monique Bowman werkt al twintig jaar bij Arts en Auto en kreeg keuzestress toen ze moest kiezen uit de vele leuke, bijzondere en soms verdrietige verhalen van zorgprofessionals.

“Wat was het moeilijk om voor deze pagina’s een keuze te maken. De afgelopen twintig jaar heb ik namelijk het voorrecht gehad om vele leuke, bijzondere en soms verdrietige verhalen van zorgprofessionals op te tekenen.
Bladerend door ons omvangrijke archief kwamen er dan ook heel wat herinneringen naar boven en werd het alsmaar moeilijker de knoop door te hakken. Zou ik kiezen voor een van de interviews die me altijd zijn bijgebleven, zoals dat met een jonge arts met ALS die haar huisartsenopleiding moest staken, of met een 29-jarige verpleegkundige die net terug was van haar eerste AzG-missie temidden van tienduizenden Zuid-Sudanese vluchtelingen?
Of voor een van onze landenthemanummers, zoals dat over Groot-Brittannië? Daarvoor nam ik een kijkje bij ‘de Nederlandse James Herriott’, bezocht ik voor onze binnenkijkrubriek een Nederlandse arts met haar gezin iets buiten Newcastle, interviewde ik enkele Anglofiele lezers over hun ‘Britse hobby’, en kon ik in een reisverhaal mijn liefde voor het onbekende – maar o, zo Engelse – graafschap Norfolk kwijt.
Kortom, een gevalletje keuzestress. En ondertussen kwam de deadline steeds dichterbij. Toen stuitte ik in het meinummer van 2017 op de bijdrage van kunstjournalist Riki Simons over Ron Mueck en las ik opnieuw het fascinerende verhaal achter de levensechte mensfiguren van deze Australische kunstenaar, voor wie medische handboeken, tandheelkundig gips en echte haren vaste attributen vormen. Een aanrader om (nog eens) te lezen én te bekijken.”
Geraakt
Redacteur Marte van Santen was onder de indruk van het doorzettingsvermogen en optimisme van huisarts en kunstenaar Vincent Jong Tijen Fa. Bij een verhaal van dierenarts Kristine Braakman over twee katten pinkte ze een traantje weg.

“Omdat ik pas sinds begin 2024 bij de redactie werk, gaat mijn Arts en Auto-geheugen niet zo lang terug. Het eerste verhaal dat in me opkomt, is het interview dat ik afgelopen zomer maakte met huisarts en kunstenaar Vincent Jong Tijen Fa.
Aan een preventieve operatie houdt hij een beschadigde armzenuw over, waardoor zijn rechterarm en -hand minder goed werken. Maar denk maar niet dat Vincent zich daardoor laat weerhouden. Ik was erg onder de indruk van zijn doorzettingsvermogen, optimisme en empathie. Zo’n dokter gun je iedereen.
Een ander artikel dat me is bijgebleven, is een aflevering uit de rubriek ‘Onvergetelijk’. Daarin deelt dierenarts Kristine Braakman een bijzondere ervaring met twee katten; broer en zus Teun en Trees. Aan het eind van het verhaal stonden de tranen in mijn ogen. Mooi hoe een kleine anekdote
je zo diep kan raken.”
Naar de artikelen:
>> Huisarts en kunstenaar Vincent Jong Tjien Fa: “Werk is mijn redding”
>> Onvergetelijk: broer en zus
Tafelkleed
Redactiesecretaresse Martine de Paauw-Rolf zag haar collega-art director zwoegen op een ’tafelkleed-achtergrond’.

“Genoeg keuze na 43 jaar bij Arts en Auto. Maar waar ik direct aan moest denken, is het ‘tafelkleed’. In het kerstnummer van 1984 stond een artikel over de na-oorlogse automobiel. Onze toenmalige art director Dirk van Eijk wilde daar een ouderwetse uitstraling aan geven door middel van een boerenbont tafelkleed. Vandaag de dag zou het met de computer een fluitje van een cent zijn, maar die hadden we toen nog niet. Van Eijk maakte eerst een aantal sjablonen, plakte vervolgens de halve afdeling af, met als middelpunt zijn bureau als een vesting met hoge muren van karton.
Daarna kon het feest beginnen; met zijn nieuw aangeschafte airbrushmachientje ging onze art director aan de slag. Het gemopper achter de kartonnen muur was niet van de lucht: verf te dik, verf te dun, het verkeerde hokje uit het sjabloon gepeuterd en dat kun je natuurlijk niet meer terugplakken. Na een aantal dagen was er eindelijk iets dat door zijn eigen strenge selectie kwam. We hebben er later (toen we wel over een computer beschikten) nog hartelijk om gelachen. En zeg nou zelf: het is toch net een écht tafelkleed.”
>> Lees het hele artikel (pdf)
Athene
Redacteur Andrea Linschoten sprak in 2012 zorgprofessionals over de benarde economische situatie in Griekenland.

“Ik herinner me het eerste artikel dat ik voor Arts en Auto schreef nog goed. Tijdens een korte vakantie eind 2012 in Athene sprak ik met zorgprofessionals over de benarde economische situatie in Griekenland en wat dat voor hun eigen situatie betekende. Apotheker Panagiotis, fysiotherapeutenechtpaar Lia en George, en tandarts-endodontoloog Constantinos werden allen geraakt door de crisis.
Minder inkomsten, minder patiënten, problemen met de zorgverzekeraars; zij zagen de toekomst somber in. Maar ze waren flexibel en vindingrijk en Constantinos hoopte dat de crisis ook iets goeds zou brengen: weer meer oog voor de patiënt.”
Steengoed verhaal
Hoofdredacteur Martijn Reinink interviewde patholoog Frank van de Goot: “Het hart op de tong én met een steengoed verhaal over het belang van obducties, óók als er geen aanwijzingen voor een misdrijf zijn.”

“Je hebt van die interviews, die vergeet je niet. Het is begin 2019. In afwachting van de interviewkandidaat neem ik plaats in de pauzeruimte van het mortuarium en de afdeling pathologie in het ziekenhuis in Alkmaar. De muur hangt vol met stropdassen en hoedjes. Onwillekeurig gaan mijn gedachten naar films waarin moordenaars voorwerpen van hun slachtoffers bewaren als trofeeën. Daarvan blijkt hier geen sprake: ze zijn van uitvaartondernemers die hier komen.
Ondertussen lopen medewerkers in en uit. Ze praten onderling over wat ze zojuist hebben aangetroffen en over een kind dat straks binnenkomt. Mijn maag draait ervan om. Hoe kun je dit werk doen? Dat is dan ook het eerste wat ik vraag als patholoog Frank van de Goot arriveert. “Het ontleden van lijken past niet bij het empathische type”, zegt hij. “Zelf zit ik fors in het autistisch spectrum.”
Een interviewkandidaat met het hart op de tong én met een steengoed verhaal over het belang van obducties, óók als er geen aanwijzingen voor een misdrijf zijn. Zijn boodschap verdient het om (nog eens) gehoord en gelezen te worden.”
Kindercover
Vormgever Conny Lubbersen plaatste in 2005 het schrijfwerk van haar zoon op de cover.

“Een heel bijzondere cover was voor mij die van december 2005, een themanummer gewijd aan kinderen. Voor het omslagbeeld vroeg ik mijn toen achtjarige zoon om in zijn mooie schoonschrift steekwoorden te schrijven die te maken hadden met artikelen in het blad. Hij deed zijn uiterste best, misschien ook omdat hij als beloning een tegoedbon van 25 euro kreeg waar hij een computerspel van kocht. Zijn schrijfwerk heb ik ingescand en in de cover verwerkt. Daarmee werd het een heel persoonlijk ontwerp.

Wat ik toen nooit had kunnen vermoeden, is dat hij – nu 27 – later zelf een beetje de medische kant zou opgaan. Vorige zomer studeerde hij af in biomedical technology & physics. Zijn doel is om met biomedische technologie de gezondheidszorg beter te maken. Wie weet heb ik hem met mijn werk bij Arts en Auto wel een klein beetje geïnspireerd.”
Roadtrip
Eindredacteur Marcel van Dijk maakte met zorgprofessionals een ‘lean werken’-roadtrip in Amerika.

“Als eindredacteur heb je binnen een redactieteam een vrij specifieke rol. Je bent – samen met de vormgever – het eindstation waar het noeste werk van de redacteuren en freelancers tot het samenhangende geheel wordt gesmeed dat in ons geval tien keer per jaar als Arts en Auto verschijnt. Zelf artikelen schrijven is er over het algemeen niet bij. Des te leuker zijn dan de keren dat je zelf op reportage wordt gestuurd, zoals in 2015, toen ik kon meeliften met een kennisreis van Nederlandse zorgprofessionals naar de Lean Healthcare Transformation Summit in Dallas, Texas.
Memorabel, omdat we niet alleen het congres bijwoonden, maar ook een roadtrip maakten langs verschillende ziekenhuizen én een enorme autofabriek van Toyota, de bakermat van lean werken. Hier konden de deelnemende medisch specialisten de kracht en de mogelijkheden van dit concept aan de bron ervaren. Lean zien bleek lean doen.”
>> Lees het hele artikel
Proost op het leven
Rani Ramjatan, online redacteur Ledenvoordeel, genoot na een tijd van verplicht binnen zitten tijdens de pandemie extra van een artikel van wijnjournalist Han Sjakes over rosé.

“Hoewel ik over het algemeen verstandige en gezonde keuzes probeer te maken, ben ik stiekem ook een échte wijnliefhebber. Tijdens de donkere wintermaanden ga ik voor de wat zwaardere, rode wijnen, maar mijn favoriet is een lichte blush rosé. Ik was daarom in de zomer van 2022, na een tijd van verplicht binnen zitten tijdens de pandemie, erg blij met een artikel van Han Sjakes over rosé. Nog veel leuker vond ik het dat we een leuke aanbieding konden doen voor VvAA-leden en Arts en Autolezers, zodat gelijkgestemden thuis ook nog konden nagenieten.
Natuurlijk besef ik dat er geen alcohol nodig is voor een goed aperitief; daarom hebben we bij Ledenvoordeel ook regelmatig non-alcoholische opties, zoals een heerlijke sparkling tea. Op dit moment is het tijd voor dry january, want er is een tijd van klinken en er is een tijd om te reflecteren en te laten bezinken. Terug te kijken op afgelopen jaar en de balans op te maken. En daar is natuurlijk helemaal geen wijntje voor nodig.”
Inspirerende dag
Benno Aalders, partnership manager bij VvAA, kijkt met veel plezier terug op de Dag van de Duurzame Mobiliteit in 2019. ‘Dat de interesse zó groot zou zijn, hadden we nooit durven denken.”

“Leden die zich hier in Utrecht, op het hoofdkantoor van VvAA, konden laten bijpraten rondom het onderwerp ‘groen rijden’. Dat was het idee van de Dag van de Duurzame Mobiliteit, die we op zaterdag 5 oktober 2019 organiseerden. Dat de interesse zó groot zou zijn, hadden we nooit durven denken.
Diverse unieke Nederlandse innovaties – denk aan de eerste raceauto op waterstof van TU Delft, de vliegende auto Pal-V en de zonnecel auto van Lightyear – moesten we op vrijdagavond laat de VvAA-parkeergarage binnen manoeuvreren.
De organisatie kostte heel wat energie, maar die was het meer dan waard, gezien de vele positieve reacties na afloop. Ik kijk met veel plezier terug op deze dag. Het was een unieke ervaring om met zoveel verschillende organisaties en sprekers samen een inspirerend programma te kunnen samenstellen om zo de autopagina’s van Arts en Auto ‘tot leven te brengen’.”



