Schmitz versus Snijders: wie gaat voor?
duocolumn / Roderick Schmitz en Heleen Snijders bespreken relevante zorgthema’s, tegenstellingen én taboes

Ha Heleen,
Het begint een moreel dilemma te worden: de meest zieke patiënten moeten het langst wachten op hun behandeling. In de ggz kennen we dat fenomeen al jaren. Ben je een ‘licht geval’? Dan gaan in veel zelfstandige behandelcentra (ZBC’s) alle deuren open. Ben je een ‘zwaar geval’? Dan ben je aangewezen op de reguliere ggz, waar een breed behandelteam beschikbaar is, met mogelijkheden voor crisisinterventie en klinische behandeling.
In de ggz staan momenteel meer dan 100.000 mensen op een wachtlijst. En zicht op kortere wachttijden is er niet, terwijl dit onderwerp al ruim tien jaar op de politieke agenda staat.
‘Ruim baan voor ZBC’s levert goede zorg op voor relatief gezonde patiënten met een enkelvoudig probleem’
Een soortgelijke ontwikkeling zien we nu ook in de somatische zorg. Ben je jong en vitaal en heb je last van een liesbreuk of galblaas, dan word je bijkans door een ZBC naar binnen getrokken. Ben je kwetsbaarder of zitten er wat haken en ogen aan liesbreuk of galblaas, dan ben je aangewezen op de reguliere ziekenhuizen. En daar lopen de wachttijden steeds verder op.
Ruim baan voor ZBC’s levert goede zorg op voor relatief gezonde patiënten met een enkelvoudig probleem. Maar wie complexere zorg nodig heeft, heeft botte pech dat het starre zorgplafond je in de overvolle wachtkamer van een regulier ziekenhuis drukt. Zo gaat de zorg natuurlijk nooit ‘passend’ worden.

Inderdaad Roderick,
Een pijnlijke paradox. Maar niet gevreesd, want daar is: Passende zorg. Na vraaggestuurde zorg, zorg op maat, zinnige zorg en De juiste zorg op de juiste plek het nieuwste ei van Columbus dat ons van de ondergang moet redden. Goddank straks bij wet vastgelegd!
Wie kan daar nu tegen zijn? Net als tegen kwaliteit. Duurzaamheid. Of wereldvrede. Maar hoe leg je een begrip in de wet vast dat juist afhankelijk is van context, waarden en professionele afweging?
‘Niet gevreesd, want na vraaggestuurde zorg, zorg op maat, zinnige zorg en De juiste zorg op de juiste plek is daar: Passende zorg’
Zodra je dat probeert, ontstaat de behoefte om het te definiëren. Vervolgens te meten. Daarna te controleren. En zo verandert een moreel vraagstuk in een containerbegrip, gevangen in dashboards, indicatoren en vinklijsten. We vergaderen net zo lang tot de werkelijkheid in het model past. Maar de werkelijkheid laat zich niet modelleren. Niet de kwetsbare oudere met meerdere aandoeningen. Niet de patiënt met chronische pijn. Niet de mens bij wie medische, psychische en sociale problemen door elkaar lopen. Wat is daar passend? En wie bepaalt dat?
Want onder al die nieuwe woorden blijft dezelfde fundamentele vraag liggen: wie gaat voor? Dat is geen medische vraag. Het is een politieke, ethische en maatschappelijke keuze. En misschien zouden we dáár eerst een eerlijk gesprek over moeten voeren, voordat we opnieuw denken dat een nieuw begrip, hoe passend ook, de oplossing gaat zijn.
Gratis proefnummers
Zorgprofessional maar (nog) geen VvAA-lid? Maak nu vrijblijvend én gratis kennis met Arts en Auto Magazine



