Groeten uit Zwitserland

groetenuit / Zwitserland

Sinds drieënhalf jaar woont tandarts Gert-Jan Kamphuis (37) in het kanton Graubünden, in een typisch Zwitsers plaatsje in ‘Heidiland’, niet ver van de grens met Liechtenstein. Hij vertelt over zijn werk in het Alpenland én deelt tips over de streek.

Beeld Shutterstock

Kon je snel aan de slag in Zwitserland?

“Ik vond in Zug een baan via een online vacaturebank van de SSO, de Zwitserse equivalent van de KNMT. Door de vergrijzing kampt Zwitserland met een tekort aan tandartsen. Toch heb je bij sollicitaties voor buitenlandse tandartsen zeker concurrentie, vooral van Duitse collega’s. De werkdruk is er lager en de verdiensten hoger dan elders in Europa.

Door het vele papierwerk ben je wel een jaar bezig voordat je daadwerkelijk in Zwitserland kunt gaan werken. Zo moet je onder meer een Berufsausübungsbewilligung krijgen van het kanton waar je wilt gaan werken. Tevens moet je voldoen aan bepaalde taaleisen. Ik heb me gericht op banen in de Duitstalige kantons, omdat mijn Duits beter is dan mijn Frans en Italiaans. Momenteel geniet ik trouwens even van een korte sabbatical voordat ik weer aan het werk ga.”

Beeld Shutterstock

Wat is je vooral opgevallen?

“Dat men organisatorisch zo’n tien à vijftien jaar achterloopt op Nederland. Zwitserland kent nog veel solopraktijken met ‘einzelgängers’, om het zo even oneerbiedig te noemen. Naar ketens, die hier heel langzaam voet aan de grond krijgen, kijkt men nog met argusogen. Verder gaat het er hier iets stijver aan toe en wat hiërarchischer. De arts en de tandarts staan hier vaak nog op een voetstuk.”

Beeld Shutterstock | Heididorf bij Maienfeld

Meer verschillen?

“In Nederland kon ik 10 minuten uittrekken voor een controle, hier 30 minuten. Voor de patiënt heeft dat als voordeel dat het allemaal wat zorgvuldiger kan gaan. En de tandarts is niet continu tegen de klok aan het jagen. Het geeft meer rust en bevordert het werkplezier.”

Zo werken kost natuurlijk wel meer geld…

“Dat klopt, de tandarts is in Zwitserland pakweg 2,5 keer zo duur als in Nederland. De salarissen liggen hier over het algemeen hoger, maar men moet het allemaal wel zelf betalen. Er bestaat een aanvullende tandartsverzekering, maar die is extreem duur. Vooral Zwitsers die het minder breed hebben, gaan dan ook naar praktijken in het buitenland, vooral naar Duitsland en de Bodensee, maar ook naar Noord-Italië en Hongarije.”

Privaat betaald betekent ook een slechtere mondgezondheid?

“Zwitsers gaan gemiddeld één keer per jaar naar de tandarts, en bezoeken daarnaast vaak nog een mondhygiënist of profylaxe-assistent. Als het gaat om om mondgezondheid zijn de extremen hier inderdaad groter dan in Nederland. Wat me ook opviel toen ik hier net was, is dat vooral de welgestelde Zwitsers vaak biologische tandheelkundige producten kopen. Hoe rijker, des te meer anti-fluoride men is.”

Hoe kijken je Zwitserse collega’s daar naar?

“Vanuit de officiële opleidingen is er hier veel aandacht voor Ganzheitliche Zahnmedizin, men staat hier veel meer open voor een meer holistische benadering en een eventuele combinatie met alternatieve behandelwijzen.”

‘Over de grens kijken, heeft me verrijkt’

Wat heeft werken in Zwitserland jou persoonlijk gebracht?

“Een kritischer blik op de Nederlandse tandheelkundige opleidingen en zorg. Waarom zou je altijd maar weer bij dezelfde Nederlandse docenten cursussen moeten volgen? Het verbreedt je blik als je ook kennisneemt van hoe ze het elders doen.

Waarom al die aandacht voor parodontologie als verkeerde voeding en leefgewoonten eigenlijk het grootste probleem vormen? Hier in Zwitserland zie je minder reclames voor bijvoorbeeld frisdrank dan in Nederland. Het kan dus wel. Het over de grens kijken heeft me vooral verrijkt.”


Over Noordoost-Zwitserland

Dit vertelde tandarts Gert-Jan Kamphuis in het magazine:

Hoezo in Zwitserland beland?

“Ik had al langer de wens om eens een tijd elders in Europa te wonen en te werken. Met mijn ouders ging ik vroeger jaarlijks op vakantie naar Zwitserland, ik heb er familie wonen, houd van de bergen, ski graag, kortom Zwitserland lag om diverse redenen voor de hand.”

Gert-Jan Kamphuis

Wat viel je in het begin vooral op?

“Dat alles hier zo goed georganiseerd is. En dat de Zwitsers zo hoffelijk zijn. Nederlanders zijn veel directer. De andere kant van de medaille is dat het daardoor soms wat langzamer en omslachtiger gaat dan in Nederland.”

Favoriete seizoen?

“Alle seizoenen zijn hier mooi. Omdat ik graag ski, had ik verwacht vooral van de winter te genieten. Maar nu ik hier woon, ben ik blij wanneer die voorbij is. Zo vielen er eind april weer sneeuwvlokken. Ik was er toen wel klaar mee.”

Beeld Shutterstock

Waarom de keuze voor Maienfeld?

“Dat was vooral een praktische. Ik werk in de kantons Graubünden en Zug en kon hier een woning huren. Ik viel met mijn neus in de boter, want dit is het Zwitserland van Heidi; het speelt zich hier af. Nog ‘Zwitserser’ kun je het dus niet krijgen. Heididorf is hier dé toeristische attractie. Verder staat dit plaatsje bekend om zijn wijnbouw.”

‘Dit is het Zwitserland van Heidi, het verhaal speelt zich hier af ’

Hoe verliep het inburgeren?

“Als nieuwe bewoner kreeg ik, wat hier gebruikelijk is, een Begrüssungsveranstaltung. Je wordt tijdens zo’n bijeenkomst samen met andere nieuwkomers welkom geheten en leert elkaar meteen een beetje kennen tijdens een afsluitende borrel.

Ik kreeg de tip om me aan te sluiten bij een Verein om zo meer locals te leren kennen. Het verenigingsleven speelt namelijk een belangrijke rol in de Zwitserse cultuur. Ik zing nu in het hier vlakbij gelegen Jenins in een mannenkoor, iets wat in Nederland nooit bij me zou zijn opgekomen.”

Beeld Tamina Therme Bad Ragaz

Wat doe je verder in je vrije tijd?

“Ik werk geregeld in de wijngaard van een plaatselijke wijnboer, help bijvoorbeeld bij het aanbinden en snoeien. Ik heb er zelfs een Weinbaukurs voor gevolgd. En in mooie weekenden rijd ik vaak naar Lugano, Ascona of Noord-Italië. Net als veel anderen overigens, want het is dan meestal filerijden vanuit Zwitserland naar het zuiden.”

Beeld Switzerland Tourism/Christian Meixner

Geen taalproblemen ondervonden?

“Het Schwyzerdütsch vond ik in het begin moeilijk te verstaan, maar op den duur ga je het wel begrijpen. Zelf spreken lukt nog niet echt.”

Nog toeristische tips?

“Voor wijnliefhebbers wiikend.ch, waarop de wijnkelders te vinden zijn die tot oktober in een weekend hun deuren openen. Voor een bijzondere wellnesservaring raad ik de Tamina Therme in Bad Ragaz aan. Verder bergwandelingen en een bezoek aan Liechtenstein, wat hier dichtbij ligt. Ik kom er geregeld, want ik ben lid van de Nederlandse Vereniging daar. En probeer eens capuns, dé specialiteit van Graubünden, een hoofdgerecht van hartig spätzledeeg, gewikkeld in snijbietblad.“

Beeld Shutterstock

Delen