Krakau – Stad van honderd kerken

Krakau geniet bekendheid als een echte studentenstad, maar dit ‘openluchtmuseum van Polen’ is ook voor andere generaties een aanrader vanwege zijn fraaie architectuur, heerlijke flaneerstraatjes en een Joodse wijk die zijn vroegere dynamiek heeft hervonden.

Tekst: Hans Bouwman | Beeld: Shutterstock

 

Voor jongeren is Krakau momenteel dé uitgaansstad van Europa”, vertelt gids Krzysztof. “Begrijpelijk”, vervolgt hij terwijl hij zijn hoofd schudt, “maar het is toch vooral een van de belangrijkste cultuursteden van Europa!” Ik zit met hem op een terrasje op de Rynek – volgens iedereen het mooiste plein van Polen – met uitzicht op de Kosciól Mariacki, de Mariakerk. Dan verschijnt boven in de hoogste toren van de kerk in een raamopening een man met een trompet. Hij begin een melodie te spelen die hij plotseling afbreekt. “Dat noemen we de hejnal”, zegt Krzysztof. “Die wordt elk uur gespeeld. De hejnal van twaalf uur ’s middags wordt door de Poolse nationale radio uitgezonden. Live.”

Natuurlijk zit hier een mooi verhaal achter. Krzysztof neemt me mee naar de elfde eeuw, toen Krakau werd bedreigd door de Tataren. “Het was vroeg in de ochtend, er hing een dichte mist over de stad en de wachters waren in slaap gevallen. Alleen de trompettist in de toren, die bij nood moest waarschuwen, was wakker. Toen de mist begon op te trekken, zag hij tot zijn afgrijzen een gigantisch leger dat op het punt stond aan te vallen. Hij sloeg alarm. Om hem het zwijgen op te leggen, schoten de Tataren pijlen op hem af. Eén raakte de trompettist in de keel. Vandaar dat de hejnal zo plotseling afbreekt.”

Stijlvolle lanen

Het is slechts een van de vele verhalen over Krakau, een stad die je bijna een openluchtmuseum mag noemen. Maar dan wel een dat bruist van levenslust en dynamiek. Via stijlvolle lanen – de Grodzka en Florianska blijken ideaal voor shoppers – en knusse flaneerstraatjes neemt de gids me mee voor een verkenning van ‘de stad van honderd kerken’. Opvallend is dat, naast de gotiek, ook de Renaissance en de barok rijkelijk vertegenwoordigd zijn, iets wat in Nederland, waar de Reformatie huishield, nauwelijks het geval is. Maar Krakau’s hoogtepunten stammen uit de Middeleeuwen, zoals de piëta in de Barbarakerk en het wereldberoemde altaar dat de Nürenberger beeldhouwer Veit Stoss vervaardigde voor de Mariackikerk.

De rijke geschiedenis van Krakau – een voormalige Hanzestad – komt niet alleen tot uiting in kerken en verhalen, maar bijvoorbeeld ook in het Collegium Maius, de oudste universiteit van Polen. Wie hier door de statige gangen schrijdt en de prachtig versierde aula bekijkt, doet dat in het voetspoor van de befaamde sterrenkundige Nicolaas Copernicus, die hier astronomie studeerde.  Een beroemde naam die je misschien niet in Krakau zou verwachten, is die van Leonardo Da Vinci; ook hij is present. Zijn befaamde Dame met hermelijn hangt in het Czartorskymuseum, waar ook werken van Rembrandt (De barmhartige Samaritaan), Dürer en Raphaël zijn te bewonderen.

Krakau blijkt uitstekend beloopbaar. Alleen voor Schindler’s Fabriek – waar de eigenaar vele Joodse levens redde – moet u de tram nemen.

Krakau (760.000 inwoners) is een ‘year round’-bestemming, maar lekker op een terras zitten gaat het best van mei t/m september. KLM vliegt tussen Amsterdam en Krakau, retour vanaf circa € 165,-. Verder biedt lowcost airline Ryanair vluchten vanaf Eindhoven (vanaf circa € 30,- p.p. enkele reis). Het gemiddelde prijspeil is in Krakau aanzienlijk lager dan in Nederland. Het centrum is uitstekend te belopen, maar er is ook een handig tramsysteem.
Vanuit Krakau kunt u de Wielickza-zoutmijn (met gangen vol schitterende zoutsculpturen, circa 15 km buiten de stad) en de concentratiekampen Auschwitz I en Auschwitz II-Birkenau (circa 70 km) bezoeken.

 

Bijna-verplichte pelgrimage

Zoals veel steden is Krakau ontstaan op een heuvel, de Wawel, vanwaar Polen vijfhonderd jaar lang werd geregeerd. Nog altijd domineert het indrukwekkende, laatmiddeleeuwse kasteel op de kalkstenen heuvel het stadsbeeld. Het opmerkelijke van de Wawelburcht is dat er, anders dan elders in de stad, meer Poolse bezoekers dan buitenlandse toeristen lijken te lopen. Een bezoek aan de plek waar de eerste hoofdstad van Polen ontstond, geldt voor Polen als een bijna-verplichte pelgrimage.

Aan het eind van de middag belanden we in Kazimierz, vanouds het Joodse deel van de stad. Met de Duitse verovering van Polen in de Tweede Wereldoorlog kwam er een einde aan het bijzondere karakter van de wijk. Maar waar in Warschau het verwoeste getto werd vervangen door woonkazernes, is in Kazimierz het leven van voor de Endlösung nog tastbaar. Hebreeuwse inscripties, hier en daar een Davidster, opgeknapte winkelpandjes en een aantal synagogen houden de herinnering levend.

Jarenlang was Kazimierz een verwaarloosde wijk waar veel jongeren en kunstenaars op afkwamen. Niet gek dus dat hier de partyscene ontstond waar Krzysztof gemengde gevoelens bij heeft. Ook zijn hier trendy designwinkels, waar je voor verrassend lage prijzen kleding en sieraden kunt kopen en laten maken. “De laatste jaren zijn veel gebouwen gerenoveerd, vaak met geld van Joden overzee, bijvoorbeeld uit Amerika. Velen van hen werden geïnspireerd door Schindler’s List, dat voor een groot deel hier is gefilmd.”

En inderdaad, overal in Kazimierz zien we restaurants waar je koosjer kunt eten en waar gepassioneerde klezmermuziek wordt gespeeld. Na een halfuur vindt Krzysztof dat we genoeg hebben gewandeld en neemt hij plaats op het terras van restaurant Ariel. “Hoogste tijd voor een hapje gefilte fisj!’’

Historie en design in Krakau

Wilt u ook eens een bezoekje brengen aan deze Poolse stad met zijn vele monumentale gebouwen en historische bezienswaardigheden? Stedentrips.nl stelde een lezersarrangement samen met verblijf in het nieuwe hotel Grand Ascot, een trendy ingericht viersterrenhotel in de oude stad.

Uw hotelkamer is voorzien van alle gemakken, inclusief gratis wifi, thee/koffiezetfaciliteiten, kluisje en koelkastje. Inclusief zijn de vliegreis Amsterdam-Krakau per KLM, luchthavenbelastingen, drie overnachtingen met ontbijt, een warme viergangenlunch met Poolse specialiteiten in het vermaarde, uit 1876 daterende restaurant Hawelka, en een Time to Momo-gidsje Krakau.

  • Prijzen (o.b.v. 2-psk): van 1 juni t/m 31 oktober vanaf € 425,- p.p.; 1 november 2017 t/m 31 maart 2018 vanaf € 365,- p.p.
  • Vertrek dagelijks.
  • Exclusief € 15,- reserveringskosten en eventuele vluchttoeslagen wanneer de goedkoopste vliegtuigstoelen niet meer verkrijgbaar zijn.
  • Voor boekingen, bel 0172 78 20 78 of mail uw gegevens en voorkeur qua reisdatum naar info@stedentrips.nl; u ontvangt dan zo snel mogelijk vrijblijvend een offerte met de beste mogelijkheden. Refereert u bij het gesprek of in de mail aan ‘Arts en Auto Krakau’.