RVS: manier van verantwoorden moet op de schop

De verantwoording in de gezondheidszorg moet fundamenteel anders. Het initiatief moet liggen bij zorgprofessionals die verantwoording afleggen en níet bij partijen die verantwoording vragen. Dat stelt de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) in een advies aan het kabinet.

De RVS constateert in het adviesrapport Blijk van vertrouwen. Anders verantwoorden voor goede zorg dat verantwoording op dit moment onvoldoende bijdraagt aan betere zorg en ondersteuning. In haar voorwoord schrijft RVS-voorzitter Pauline Meurs: ‘Verantwoording afleggen wordt in de praktijk niet alleen gekenmerkt door een zware, uniformerende registratielast, maar bij zorgverleners vooral door een gevoel van nutteloosheid en machteloosheid.’

Zorgprofessionals kunnen niet altijd de zorg en ondersteuning geven die zij nodig achten, omdat deze niet binnen de knellende kaders passen op basis waarvan zij zich moeten verantwoorden. Het wantrouwen groeit, waarbij professionals zich indekken en leren wordt bemoeilijkt. De als nutteloos ervaren administratieve lasten voor professionals leiden tot minder werkplezier en uiteindelijk ook tot minder mensen die in de zorg willen werken.

Met (Ont)regel de Zorg wordt getracht onzinnige administratie te schrappen. De RVS geeft in het advies aan dat deze beweging en andere initiatieven tot concrete resultaten leiden om op korte termijn de regeldruk te verminderen, maar dat het risico bestaat dat geboekte resultaten niet beklijven. Een herontwerp van de praktijk van verantwoorden moet daar verandering inbrengen.

De manier van verantwoorden die de Raad aandraagt, stelt zorgprofessionals in staat op basis van feedback de eigen werkwijzen aan te passen of anderen te laten zien hoe het ook kan. Voorzitter Meurs: “Niet op afstand gaan zitten wachten op informatie, maar verantwoorden als een dynamisch proces. Dat zorgt ervoor dat de patiënt geen nummer meer is. De patiënt krijgt zorg die past bij zijn of haar specifieke behoefte. Maatwerk.”

In het advies introduceert de RVS vijf grondbeginselen die bij het inrichten van deze nieuwe verantwoordingspraktijk van belang zijn. Om betrokkenen te helpen deze omslag te realiseren, doet de Raad daarnaast aanbevelingen langs vier veranderlijnen.

Het volledige advies leest u hier.