Schmitz versus Snijders: opleidingsplek
duocolumn / Roderick Schmitz en Heleen Snijders bespreken relevante zorgthema’s, tegenstellingen én taboes

Zeg Heleen,
Dat gevoel herken je toch ook nog wel? Dat je het verwerven van een opleidingsplek tot chirurg zag als de kroon op je geneeskundige opleiding? Er rust dan ook een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de sollicitatiecommissie van de verschillende vervolgopleidingen om de meest geschikte kandidaten te kiezen.
Als opleider ben ik lid van de opleidingscommissie heelkunde in de regio Leiden, die twee keer per jaar de beste kandidaten poogt te selecteren voor de opleiding tot chirurg. De leden van deze achtkoppige commissie maken een rangschikking. Een optelsom levert vervolgens de gelukkigen op. In mijn ervaring een objectieve, transparante procedure die recht doet aan onze verantwoordelijkheid.
Nee dus, volgens belangenbehartiger De Geneeskundestudent in zijn onderzoeksrapport Diversiteit en Selectie 2023-2024.
‘Weg met mijn voelsprieten waar ik zo op vertrouwde’
Wij opleiders moeten doeltreffende maatregelen nemen om vooringenomenheid tijdens het sollicitatieproces te verminderen. Ons beoordelingsvermogen staat namelijk bloot aan velerlei bedreigingen, zoals stereotype vooroordelen, confirmation bias, sociaal-wenselijke bias, vertekening door gelijkenis, non-verbale vooringenomenheid en nog meer.
Dus weg met mijn onderbuikgevoel en sociale voelsprieten waar ik in de afgelopen 15 jaar zo op vertrouwde, en die mij in belangrijke mate richting gaven in de sollicitatieprocedure. Als afzwaaiende opleider rest mij nog een laatste selectieprocedure om mijn beoordelingsvermogen aan te scherpen. Maar of het me lukt om mijn onderbuik die dag thuis te laten? Ik vrees van niet.

Ha Roderick,
Ik heb jou en je inschattingsvermogen hoog zitten. Maar pas op: blinde vlekken liggen op de loer. We worden onbewust toch vaak verleid tot het vertrouwde. ‘Ik weet meteen of iemand geschikt is.’ Dit klinkt als een superkracht, maar in werkelijkheid resulteert het in een eindeloze reeks kloontjes — altijd dezelfde types, simpelweg omdat ze op ons lijken.
Schokkende cijfers tonen aan dat onze medisch-specialistische wereld in geen enkel opzicht de samenstelling van de maatschappij weerspiegelt. Het resultaat? Ondermaatse zorg. Ishane Mokadem wijst op het fenomeen ‘woestijnpijn’, een verontrustend en herkenbaar voorbeeld, waarbij patiënten met een andere kleur en achtergrond dan de dokter niet goed worden gehoord en daardoor vaak niet de zorg krijgen die ze nodig hebben.
‘Het is tijd ons toelatingsbeleid ingrijpend te herzien’
Dus, Roderick, wat nu? Hadden we immers geen eed afgelegd waarin we beloofden geen schade te veroorzaken? Wanneer we die niet nakomen, falen we in onze fundamentele taak als zorgverleners. Tijd dus om ons toelatingsbeleid ingrijpend te herzien. Waarbij we niet alleen de meest voor de hand liggende kandidaten selecteren, maar actief ruimte maken voor de diverse achtergronden die we hard nodig hebben. Inclusiviteit is geen keuze; het is een absolute noodzaak voor een betere toekomst van onze zorg.



1 reactie
Het is inspirerend om te zien dat er aandacht wordt besteed aan diversiteit in de selectie van chirurgen in opleiding, maar helaas lijkt het vaak bij mooie woorden te blijven. Ondanks de populariteit van dit gespreksonderwerp zien we in de praktijk nog weinig verandering. Opmerkingen zoals ‘deze assistent zal vast alleen gekozen zijn om het diversiteitsquotum te behalen’ klinken nog steeds veel te vaak, en dit stereotype blijft een barrière voor zowel kandidaten als het hele zorgsysteem.
De vraag is niet óf deze situatie moet veranderen, maar hóe we dat doen. Het doorbreken van deze hardnekkige vooroordelen vraagt om daadwerkelijke inzet en actie, zowel binnen de gezondheidszorg als op het niveau van beleid en bestuur. Wat men in de samenleving echt denkt over deze thema’s, zien we terug in de huidige houding en keuzes van de regering. Het is hoog tijd dat deze visie wordt vertaald naar inclusieve daden en structurele veranderingen binnen de selectieprocedures.
Yasmine
2 november 2024 / 03:00