Tekortkomingen marktwerking in de zorg

Sigrid Stroux, advocaat op het gebied van mededingingsrecht te Amsterdam. Heeft gewerkt aan verschillende zaken in de gezondheidszorg.

Het is nu alweer 16 jaar geleden dat Minister Hoogervorst het zorgstelsel in Nederland op de schop nam. De economische marktwerking deed zijn intrede in het Nederlandse zorgsysteem. Het ziekenfonds werd afgeschaft en alle Nederlandse burgers, ongeacht hun inkomen, moesten zich verplicht verzekeren bij een private zorgverzekeraar naar keuze.

Zoals u wellicht bekend is, zijn er momenteel 24 zorgverzekeraars in Nederland. De meeste verzekeraars vallen onder een overkoepelend concern. Er zijn 11 concerns. De grootste vier –Zilveren Kruis (Achmea), VGZ, CZ en Menzis – verzekeren samen bijna 86 procent van de markt. Ze vormen daarmee een zogenoemd oligopolie. Door de economische interactie in een dergelijke marktstructuur liggen de prijzen over het algemeen hoger dan op een concurrentiële markt. Zorgverzekeraars hebben bij voorbeeld de macht om bepaalde medicijnen voorkeur te geven boven andere.

Ook andere parameters spelen een rol. De COVID-19 crisis legt de tekortkomingen van toepassing van marktwerking op de zorg nogmaals pijnlijk bloot. De schaarse mondkapjes en andere persoonlijke beschermingsmiddelen worden noodzakelijkerwijs soms tegen woekerprijzen verhandeld.

De COVID-19 crisis legt de tekortkomingen van toepassing van marktwerking op de zorg nogmaals pijnlijk bloot

Verder is wederom duidelijk geworden dat er een gebrek is aan voldoende (dure) IC-bedden in Nederland. Ons land heeft relatief weinig IC-bedden per hoofd van de bevolking, namelijk 7 per 100.000 inwoners. In de ons omringende landen zijn het er beduidend meer: België heeft 18 IC-bedden per 100.000 inwoners en Duitsland heeft er zelfs 34.

Ook de landelijke dekking van ziekenhuizen komt door het toelaten van marktwerking in de zorg onder spanning te staan.

Ziekenhuizen zijn door de jaren weggefuseerd of overgenomen, zoals de Zeeuwse ziekenhuizen. Door deze fusie is de maximale aanrijdtijd van ambulances beduidend meer dan de voorgeschreven 15 minuten.

Andere ziekenhuizen die gesloten zijn vanwege faillissementen, zoals het Slotervaartziekenhuis of de IJsselmeerziekenhuizen, hadden nu een belangrijke rol kunnen spelen in de opvang van Covid-19 patiënten.

Het initiële doel, i.e. de gezondheidszorg te verbeteren, efficiënter en goedkoper te maken is daarmee niet bereikt. Sterker nog, in 2040 zal er volgens het rapport Naar een toekomstbestendig zorgstelsel sprake zijn van bijna een verdubbeling van het huidige uitgavenniveau tot 174 miljard euro, zo’n 16,4 procent van het bbp.

Het is duidelijk dat het gezondheidsstelsel nogmaals op de schop moet; vrije concurrentie in de zorg is geen begaanbare en ook geen betaalbare weg.

2 Reacties Reageer zelf

  1. anh jansen
    Geplaatst op 12 mei 2020 om 11:13 | Permalink

    Geheel mee eens.

    Bedenk daarbij de oplossingen die worden aangedragen door de ambtenaren en hun adviseurs en lobbyisten om te komen tot een toekomstbestendig zorgstelsel.

    -1- Een gratis zorgverzekering zodra het toegestane te verzekeren pakket is overschreden; een MBI voor de verzekeraars zelf. Een innovatie van eerste orde. Verzekeraars worden dan door de Overheid gedwongen om gratis te verzekeren. Dat komt dus bovenop de al bestaande gratis zorg leveren door zorgaanbieders in kader van de MBI en de MBH. Driedubbel slot.

    -2-aanscherping van de discretionaire bevoegdheid van de huisartsen; een innovatie van Barbara Baarsma. De huisartsen worden verzocht minder door te verwijzen naar de Tweede Lijn. Daardoor worden kosten bespaard. Dat daardoor zorg wordt ontzegd, verzwegen of onthouden ontgaat de ambtenaren en hun zorgvuldige adviseurs en lobbyisten.

    -3-intern door de Medisch Specialisten. Discretionaire bevoegdheid aanscherpen. Zinnige Zorg ook wel genoemd. Is al staande praktijk gezien de daling in levensverwachting van 65 plussers in dit land.

    Die al enige jaren voortgaande daling laat zich nu ook zien in de relatieve daling van de levensverwachting bij geboorte.

    -4-Verbetering van statistieken. Kunst van het matsen. Wordt al hard aan gewerkt; de COVID 19 sterfte is in Nederland inmiddels de laagste ter wereld. Kwestie van de juiste meetmethode……, per 100.000 inwoners liggen we echter in de dagelijkse praktijk boven de USA. CBS werkt inmiddels aan een correctie op de “oversterfte”. Je bent een planeconomie of je bent het niet.

    17.8 miljoen inwoners is dan ook te klein voor 24 zorgverzekeraars, die ook nog eens een heel sterk staaltje Moral Hazard laten zien; gewoon de risico’s niet spreiden maar gokken op de belastingbetaler als herverzekeraar van de verzekeraars.

    Waarom moeilijk als het ook makkelijk kan?

    Daarom hebben alle overige EU landen 1 centrale verzekeraar die ook tegelijk herverzekeraar is. Wel zo makkelijk.

    Alleen Nederland en de USA werken met decentrale private verzekeraars. USA 350 miljoen inwoners. Ook daar is er sprake van Overheids en Verzekeraarsfalen. Afgewenteld op de burgers.

    Nederland wil nu de kant van USA verder op gaan; dat laten de voorstellen zien….., tijd voor een ingreep dus. Voordat het te laat is.

    Maar het geluk lacht de inwoners van Nederland toe; Noorwegen is nu een buurland van Nederland geworden. Grenzen staan open.

    80 km verderop is het paradijs.

  2. anh jansen
    Geplaatst op 12 mei 2020 om 11:49 | Permalink

    Bedenk ook de oplossing die de ambtelijke werkgroep heeft bedacht om de kosten van de zorg te drukken door de Discretionaire bevoegdheid van artsen te verscherpen gelijk is aan de rol van de arts op het perron van een bepaald eindstation….., Dr JM. Duim links of duim rechts.

    Dat willen de Barbara Baarsmas en met haar de 25.000 ambtenaren van VWS ook gedaan krijgen bij de 35.000 artsen en medisch specialisten….,

    Ongelooflijke brutaliteit en gespeend van ieder moraal besef.

    Maar het is al eerder gesteld; de Overheid heeft geen Moraal, geen Geweten en geen Geheugen.

    De Cure uitgaven in Nederland liggen ver onder de NHS uitgaven!

    100 miljard euro aan de zorg in Nederland? Onzin!

    Men roept maar wat in de hoop dat er wat in het broekje blijft hangen.