Jeannette Voet, de eerste vrouwelijke dierenarts

vrouwelijke voorvechters / verhalen van de eerste vrouwelijke medisch specialist, tandarts, dierenarts en verpleegkundige. Deze keer: dierenarts Jeannette Voet (1907 - 1979)

Beeld Universiteitsmuseum Utrecht, inventarisnr. UMD-13385 | Jeannette Voet op de bloembollenkwekerij van haar ouders

Op het Noord-Hollandse platteland was de jonge Jeannette Voet omringd door dieren. Ze was dol op ze, vooral op paarden. Wanneer de veearts langskwam om ze te behandelen, keek ze nieuwsgierig toe. “Als kind verlangde ik er al zoo naar om zieke dieren beter te maken!”, vertelde ze in 1930, het jaar van haar afstuderen, in de Nieuwe Haarlemsche Courant.

Na de HBS meldde ze zich aan bij de Veeartsenijkundige Hogeschool in Utrecht. Daar lieten ze haar in eerste instantie niet toe – het werk van veearts zou te zwaar zijn voor een vrouw.

In 1925 ging de opleiding op in de Universiteit Utrecht, waarna ze tot haar grote vreugde alsnog werd toegelaten tot de studie. Op die universiteit zaten immers al vrouwelijke studenten.

Tussen het manvolk

In het begin moest ze zich voortdurend bewijzen, vertelde ze aan een journalist van De Telegraaf, “want het valt heusch niet mee als jong meisje tusschen dat manvolk.” Later wende ze daaraan en voelde ze zich gesteund door zowel haar professoren als haar medestudenten.

Benoeming

Bij haar benoeming als dierenarts was het een drukte van jewelste. Voet begon haar veterinaire carrière als assistent bij de Kliniek voor Kleine Huisdieren van de Universiteit Utrecht.

In eerste instantie wilde ze een eigen praktijk, maar uiteindelijk koos ze toch voor een carrière in het onderzoeksveld, onder andere omdat ze merkte dat klanten niet altijd zaten te wachten op een vrouwelijke dierenarts. “Zou jij niet liever moeder-de-vrouw in de keuken gaan helpen?”, werd haar weleens gevraagd. Of ze kreeg te horen: “Je doet het wel goed, maar ik ben blij dat je mijn dochter niet bent.”

Echtgenoot

Na haar promotie in 1934 vertrok ze naar Parijs om verder onderzoek te doen aan het Institut Pasteur. Tijdens een vakantie maakte ze een paardentrektocht in Hongarije, waar ze Lourens Donker ontmoette, die bij de Nederlandsche Handel-Maatschappij werkte. Het stel trouwde in 1936. Samen reisden ze voor Donkers werk eerst naar India en daarna naar Borneo en Java. Ondertussen bleef Voet haar vak uitoefenen, al moest zij genoegen nemen met wat zich aandiende: bij de lokale dierenbescherming of in een laboratorium.

‘Je doet het wel goed’, kreeg ze te horen. ‘Maar ik ben blij dat je mijn dochter niet bent’

In 1942 vielen de Japanners Nederlands-Indië binnen. Voets man werd direct gevangengenomen en tewerkgesteld aan de Birmaspoorweg in Thailand. Hij overleed er binnen een paar weken, maar Voet hoorde dat pas na afloop van de oorlog. Zelf werd ze uiteindelijk ook opgepakt – zoals alle Nederlanders, omdat die door de Japanners als ‘vijandige buitenlanders’ werden gezien. Ze zat twee jaar lang in een interneringskamp, tot aan de capitulatie van Japan in augustus 1945.

Wetenschappelijk succes

Daarna bleef ze in de regio werken, vanaf 1947 als overheidsveearts in Jakarta en Bogor. Daarnaast vervolgde ze haar onderzoek, onder andere naar een vaccin tegen de pseudovogelpest. In 1950 keerde Voet voorgoed terug naar Nederland. Ze werkte aan het Instituut voor Infectieziekten van de diergeneeskundige Faculteit in Utrecht, op de afdeling Bacteriologie, gaf les en deed onderzoek. Haar wetenschappelijk succes bracht haar naar symposia over de hele wereld.

Faculteitsgebouw

Ook na haar pensioen in 1970 bleef ze professioneel actief, bij het RIVM. Voet overleed in 1979, op 71-jarige leeftijd. De herinnering aan haar leeft voort op de Universiteit Utrecht, waar een faculteitsgebouw naar haar is vernoemd. Inmiddels is ruim 80 procent van de diergeneeskundestudenten vrouw.

De naam van Aletta Jacobs – in 1878 beëdigd als de eerste vrouwelijke arts in Nederland – kent iedereen. Maar de eerste vrouwelijke medisch specialist, tandarts, dierenarts en verpleegkundige? Die raakten afgelopen decennia in de vergetelheid. Reden genoeg om hun verhalen te delen.

Delen